Na een lange omweg en eigenlijk bij toeval werd Erwin Blumenfeld (Berlijn 1897 ‚Äď Rome 1969) professioneel fotograaf en groeide hij in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw uit tot een van de meest succesvolle modefotografen ter wereld. In de Verenigde Staten werd zijn naam destijds in √©√©n adem genoemd met die van Cecil Beaton en Man Ray. Hij was een veelgevraagd - en voor een periode de best betaalde - fotograaf ter wereld, die met gemak zijn reportages geplaatst wist te krijgen in tijdschriften als Vogue en Harper‚Äôs Bazaar.

In de meeste studies die over zijn leven en werk zijn verschenen, wordt de lange periode waarin Blumenfeld in Nederland woonde (1918 ‚Äď 1936) slechts als een terzijde afgedaan. In deze eerste grote tentoonstelling over Blumenfelds ‚ÄėHollandse jaren‚Äô blijkt echter dat alle ingredi√ęnten voor zijn latere roem reeds in zijn Nederlandse werk prominent aanwezig waren: liefde voor het vrouwelijke, sexy model doordrenkt van een licht absurdistisch en vervreemdend werkend gevoel voor styling. Uit de satirische, politiek geladen humor die Blumenfeld in de jaren 20 en 30 in zijn (foto)collages tentoonspreidde, wordt al eerder duidelijk dat hij zich nimmer wenste te conformeren aan de gangbare normen in de maatschappij en aan die van de kunstfotografie in het bijzonder. Om deze reden wordt Blumenfeld tegenwoordig tot een van de grootste vernieuwers in de twintigste-eeuwse geschiedenis van de fotografie gerekend. In zijn geboorteplaats Berlijn volgde Erwin Blumenfeld aanvankelijk een opleiding in de damesmode en verkeerde samen met zijn jeugdvriend Paul Citroen (Berlijn 1896 ‚Äď Wassenaar 1983) in kunstenaarskringen rond George Grosz. Nadat hij in 1918 naar Amsterdam was verhuisd en er in 1921 trouwde met een nichtje van Citroen, werd hij een fervent aanhanger van het anti-autoritaire dada√Įsme en maakte onder de naam Jan Bloomfield dada√Įstische collages en tekeningen. Ondertussen werkte hij in een ‚Äėdamesmodemagazijn‚Äô om na verloop van tijd zijn eigen luxe tassen- en lederwarenwinkel te openen in de Amsterdamse Kalverstraat: de Fox Leather Company. Achter in de winkel bevond zich de donkere kamer van een vorige huurder en toen de zaken slechter gingen, begon Blumenfeld zijn veelal vrouwelijke klanten te portretteren. In 1932 en 1933 exposeerde hij zijn foto‚Äôs in de legendarische kunsthandel van Carel van Lier, maar zonder enig succes. Kort hierna ging zijn winkel failliet. In zijn autobiografie schrijft hij: ‚ÄúZo werd ik, toen werkelijk niets anders meer restte, fotograaf.‚ÄĚ In 1936 hield Blumenfeld het in Nederland voor gezien en verhuisde hij naar Parijs. Hij portretteerde hier onder anderen George Rouault en Henri Matisse. Deze foto‚Äôs kwamen onder ogen van Cecil Beaton die zijn talent onderkende en hem hielp aan een contract bij Vogue. In 1939 reisde Blumenfeld naar New York en kwam terug met opdrachten van LIFE en Harper‚Äôs Bazaar: hij was gelanceerd als modefotograaf. In 1941 vluchtte de Joodse fotograaf met zijn gezin via Marokko naar New York. Hier opende hij zijn eigen studio en nam zijn carri√®re als wereldberoemd modefotograaf een aanvang. Bij de tentoonstelling is een Engelstalige catalogus verschenen, voorzien van een bijlage met Nederlandse vertaling, bij Veenman Publishers. Met teksten van Erwins zoon Henry Blumenfeld, Helen Adkins, Fleur Roos Rosa de Carvalho en Wim van Sinderen.

Bekijk ook:

01 jun ‚ÄĒ 01 nov 2020
Helena van der Kraan
Beer & Teddy
Lees meer

16 jan ‚ÄĒ 09 Mei 2021
Jeroen Toirkens & Jelle Brandt Corstius
Borealis - Life in the Woods
Lees meer