De grote najaarstentoonstelling in het Fotomuseum Den Haag is samengesteld door de bekende Hongaarse schrijver P√©ter N√°das. In opdracht van het museum presenteert hij Zielsverwant, een omvangrijk overzicht van modern-klassieke Hongaarse fotografie vanaf 1914 tot heden. De selectie van bijna 190 foto‚Äôs van 31 verschillende fotografen, bevat zowel iconen van de 20e-eeuwse fotografiegeschiedenis gemaakt door van oorsprong Hongaarse fotografen, zoals Getroffen Soldaat(1936) van Robert Capa, Distortion (1933) van Andr√© Kert√©sz, en Paris de Nuit (1932) van Brassa√Į, als talrijke intrigerende opnamen van relatief onbekende Hongaarse meesters als Rudolf Balogh, J√≥szef P√©csi en K√°roly Escher. Ook de ‚ÄėNederlandse‚Äô Hongaren Ata Kando (1913) en Eva Besny√∂ (1910‚Äď2003) zijn met circa tien fotowerken in de tentoonstelling vertegenwoordigd.

P√©ter N√°das (Boedapest 1942) is vooral bekend van zijn romans, verhalen en theaterstukken. Zijn magistrale en monumentale Het boek der herinneringen (1986), dat inmiddels in negen talen is vertaald, heeft wereldwijd een grote faam verworven. Maar N√°das is ook actief als fotograaf. Lang voordat hij zijn eerste literaire werk publiceerde werd hij opgeleid als fotograaf en doorliep hij de School van Journalistiek. Deze achtergrond is navoelbaar in zijn boeken. In zijn romans en verhalen komen tal van uiterst zorgvuldig beschreven beelden voor, die op de lezer inwerken als een fotografische opname. Omgekeerd bezitten zijn foto‚Äôs ook grote vertellende kwaliteiten. In 1999 verscheen Een zweem van licht, een boek waarin N√°das zijn fotografisch oeuvre van de afgelopen veertig jaar lardeert met minutieus geschreven autobiografische bespiegelingen. Deze uitgave vormde voor het Fotomuseum Den Haag aanleiding om P√©ter N√°das uit te nodigen als gastcurator van een tentoonstelling over de Hongaarse fotografie van de laatste negentig jaar. De titel Zielsverwantverwijst zowel naar N√°das‚Äô gevoel als positie met betrekking tot de fotografische traditie van zijn land. Een land dat vele fotografen zag vertrekken naar ondermeer Duitsland, Frankrijk en de VS. Sommigen werden daar wereldberoemd. Velen bleven achter in Hongarije en zijn minder bekend in het Westen, wat onterecht blijkt te zijn. Door middel van zelfgekozen thema‚Äôs en motieven, en met circa 50 eigen foto‚Äôs als verbinding en bewijs van schatplichtigheid aan de nationale traditie, heeft N√°das een indringend overzicht gecre√ęerd van beelden die uitdrukken wat fotografie zoal vermag: verlies, verlangen, liefde en dood, maar ook terloopsheid, plezier en regelrecht vormgenot. P√©ter N√°das‚Äô eigenzinnige visie mag po√ętisch en prikkelend wezen, maar is van belang in het leren waarderen en doorgronden van de fotografie in het algemeen en die van Hongarije in het bijzonder. Zielsverwant was een van de hoogtepunten van het festival ‚ÄėHongarije aan Zee‚Äô, het Hongaars Cultureel Seizoen in Nederland 2004. Bij de tentoonstelling is een gelijknamige catalogus verschenen met teksten van P√©ter N√°das en fotoreproducties van ondermeer Eva Besny√∂, Robert Capa, Andr√© Kert√©sz, Martin Munkasci, Lucien Herv√© en P√©ter N√°das. (Uitg. Van Gennep, ‚ā¨ 20)

Bekijk ook:

01 jun ‚ÄĒ 01 nov 2020
Helena van der Kraan
Beer & Teddy
Lees meer

16 jan ‚ÄĒ 09 Mei 2021
Jeroen Toirkens & Jelle Brandt Corstius
Borealis - Life in the Woods
Lees meer