Vitaly Komar & Alexander Melamid

Alarmcel met buste van stalin, 1986

Een oude, grijze, Nederlandse alarmcel geeft onderdak aan een bronzen buste van de voormalige Russische dictator Josef Stalin (1878-1953). De buste staat op een sokkel, omgeven door draperieën van rode stof. Ernaast staat een schemerlampje en voor Stalins neus ligt een haring. Dit kunstwerk is gemaakt door de Russische kunstenaars Vitaly Komar (1943) & Alexander Melamid (1945). Zij wonen in New York en zijn bekend om hun provocerende kunstwerken die het Sovjetregime bekritiseren. Dit beeld is daar een goed voorbeeld van.

Oorspronkelijk stond het opgesteld in de Geleenstraat in Den Haag waar het oudste beroep van de wereld wordt uitgeoefend. Stalin moet zich daar op zijn gemak hebben gevoeld, zeker met die haring voor zijn neus want van beide was hij een groot  liefhebber. Maar hij zat wel opgesloten – zoals dat hoort met dictators. Nadat de sculptuur in 2002 in de tuin van het Kunstmuseum Den Haag werd geplaatst veranderde de betekenis. Het rode lampje verwijst nog naar de Geleenstraat, maar straalt toch vooral huiselijkheid uit. Stalin zit ‘gezellig’ opgesloten in zijn eigen historische werkelijkheid. Werken van Vitaly Komar & Alexander Melamid zijn wereld-wijd vertegenwoordigd in prominente museale collecties, waaronder die van het Museum of Modern Art in New York.Â