Meer dan honderd jaar geleden begon de Amerikaanse fotograaf Edward Sherriff Curtis (Wisconsin, 1868) aan zijn grote zoektocht naar het oorspronkelijke gezicht van Amerika: in ruim dertig jaar maakte hij 40.000 fotoportretten van indianen behorend tot circa tachtig verschillende stammen die sinds tijden de westelijke streken van de rivier de Mississippi bevolken. Hij was ervan overtuigd dat hij de ‘sacred legacy’, de heilige nalatenschap van zijn land, voor de toekomst veilig moest stellen door in woord en beeld de steeds zeldzamer wordende tradities en gebruiken van de ‘Native Americans’ te documenteren. Het Fotomuseum Den Haag is er in geslaagd om één van de mooiste particuliere verzamelingen van hoogwaardige Curtis foto’s naar Nederland te halen. Deze zogenoemde Cardozo Collectie bevat circa 120 zeldzame platina- en gouddrukken die vanaf de jaren 70 zijn samengebracht door Christopher Cardozo (1948) fotograaf, jurist en vooraanstaand Curtis-expert uit Minnesota.

De tentoonstelling is opgebouwd aan de hand van vijf geografische gebieden, The Great Plains, Californië, The Southwest, The Plateau and Woodlands, en The Northwest and Alaska, en vier thema’s: geestelijk leven, ceremonie, kunst en dagelijks leven. De selectie van meer dan honderd foto’s geven een adequate indruk van Edward S. Curtis’ integere ambitie om de verschillende indianenstammen in al hun waardigheid en grandeur voor het nageslacht vast te leggen. Dat Curtis bij deze nadruk op het esthetische en historisch romantische aspect van de ‘Native Nations’ voorbij is gegaan aan de werkelijke en erbarmelijke minderheidspositie van de oorspronkelijke indianenbevolking van Amerika, wordt hem door sommige critici nog steeds nagedragen. Hierbij wordt echter vergeten dat Curtis in een zuiver picturaal monumentale, negentiende-eeuwse traditie fotografeerde die tot circa 1930 nog weinig beïnvloed was door de Nieuwe Fotografie die ongeveer op hetzelfde moment tot wasdom kwam met een meer sociale en journalistieke kijk op maatschappelijke verhoudingen. Edward S. Curtis ondernam zijn project met een aan waanzin grenzende ambitie en slaagde erin om een twintig delen tellend standaardwerk te voltooien onder de titel The North American Indian (1907-1930). Dit levenswerk, dat uiteindelijke in een oplage van slechts 257 exemplaren werd gedrukt, geldt nog steeds als een van de meest opzienbarende verrichtingen op het gebied van zowel de fotografiegeschiedenis als die van de moderne antropologie. De fotograaf zelf moest zijn idealistische missie bekopen met bankroet, berooid privé-leven en een slechte gezondheid. Pas in de jaren 70 van de vorige eeuw werd zijn ‘magnum opus’ herontdekt en telt zijn oeuvre tot op de dag van vandaag een toenemend aantal bewonderaars. Tegelijkertijd met deze tentoonstelling worden van reportagefotograaf Michelle Vignes foto’s getoond, die zij de afgelopen 35 jaar maakte van de strijd om soevereiniteit van de indianen, en hun dagelijks leven zoals dit zich in de indianenreservaten afspeelt. Bij de tentoonstelling is de Engelstalige catalogus ‘Sacred Legacy’ verschenen, waarin 200 foto’s zijn gereproduceerd. Essays van C. Cardozo, Joseph E. Horse Capture en Anne Makepeace. Uitgever Simon & Schuster, New York-Londen, € 39,50. ISBN 0-7432-0374-7. Deze tentoonstelling is mede totstandgekomen door ondersteuning van de Ambassade van de Verenigde Staten in Den Haag.

Bekijk ook:

01 jun — 01 nov 2020
Helena van der Kraan
Beer & Teddy
Lees meer

16 jan — 09 mei 2021
Jeroen Toirkens & Jelle Brandt Corstius
Borealis - Life in the Woods
Lees meer