Te zien is een combinatie van historische foto‚Äôs van onder meer Willem van de Poll (1895-1970), Cas Oorthuys (1908‚Äď1975), Fred Fischer¬†(1905-1981), Jutka Rona¬†(1934-2016) en Eva Besny√∂¬†(1910-2003).¬†Aangevuld met werk van makers van nu als Justin Jin (1974), Martine Stig (1972), Ellen Kok (1958), Reinier Gerritsen (1950) en Raimond Wouda (1964), een combinatie van werk in opdracht en zelf opgestarte projecten om het fenomeen school in beeld te brengen.

School als plek van vooruitgang en emancipatie
Het bekijken van 150 jaar fotografie, vervaardigd op scholen in Nederland, de overzeese gebieden en de voormalige koloni√ęn, levert een interessant beeld op van vooruitgang, emancipatie en veranderende opvattingen over onderwijs. Krijt is vervangen door het digibord, het leitje door de laptop. Van de alwetende leraar die de leiding heeft naar de leerling die de regie moet nemen over zijn eigen leerproces. De verhouding tussen leraar en leerling zien we veranderen. De leraar, die tegenwoordig vaker een vrouw is, heeft zich verplaatst van v√≥√≥r naar middenin in de klas. Ook de leerlingen bewegen zich steeds vrijer door de ruimte heen en lijken zich de school als plek waar ze de dag doorbrengen meer toe te eigenen. Ze geven de docent vaker weerwoord en demonstreren als ze het ergens niet mee eens zijn.

Wat niet is veranderd en waar we tijdens de Corona crisis van doordrongen werden, is dat school, ondanks alle technologische middelen die onderwijs op afstand mogelijk maken, als fysieke ontmoetingsplek onmisbaar is voor een gezonde samenleving. 

Beroepsonderwijs
Uiteenlopende vormen van beroepsonderwijs hebben een prominente plek in de tentoonstelling. Dit is een bewuste keuze van gastcurator Dirk Kome: ‚ÄėWe moeten niet langer spreken in termen van lagere en hogere onderwijsniveaus. Iedereen heeft zijn eigen talent en moet daar maatschappelijke waardering voor krijgen‚Äô. Te zien zijn foto‚Äôs van de lts, waar jongeren zich buigen over auto‚Äôs of die een opleiding in de landbouw volgen, wat refereert aan de huidige grote tekorten in praktische beroepen.

Terug in de tijd
Ook is er een selectie foto’s uit de 19de en begin van de 20ste eeuw, die de school van toen van binnen en buiten laat zien. Een groepje kinderen spelend op het schoolplein door Jacob Olie (1834-1905) in 1890 vastgelegd. Het uitdelen van eten op een school aan het Alberteimsplein in Den Haag. Een grote groep kinderen in de rij voor school in Kladar (Nieuw-Guinea) en een Rooms-Katholieke missie-school in Paramaribo (Suriname). En een leraar met een groep jongens met een hamer in de hand in de smederij, de tijd dat je nog gewoon werd opgeleid om hetzelfde vak uit te oefenen als je vader. 

Rondleiding
Ben jij gegrepen door de portretten van School? Boek dan een rondleiding. Een van onze ervaren museumdocenten vertelt aan de hand van de foto's in de tentoonstelling wat de fotografie van School uniek maakt.

Deelnemende fotografen
Muri√ęl Agsteribbe, Marcel Antonisse, Herbert Behrens, Eva Besny√∂, Blommers en Schumm, Rob Bogaerts, Theo Bos, Dieuwertje Bravenboer, Charles Breijer , Thijmen van de Burgt, Prins Claus, Martien Coppens, Violette Cornelius, Rees Diepen, Bernard F. Eilers, Jan van Eyk, Fred Fischer, Gerard P. Fieret, Abraham Favier, Julian Germain , Reinier Gerritsen, Ben Hansen, Robert de Hartogh, Carel van Hees, Taeke Henstra, Herman Heukels en Bart Hofmeester , Henk Hilterman, Cuny Janssen, Nico Jesse, Justin Jin, Marijn de Jong, Ata Kand√≥, Neville Keasberry, Ellen Kok, Dirk Kome, Christian van der Kooy, Ron Kroon, Dolf Kruger, Boy Lawson, Henk Lindeboom, Dana Lixenberg, Philip Mechanicus, Harry Meijer, Theo Meijer, Oscar de Milliano, Bart Molendijk, Bert Nienhuis, Jacob Olie , Cas Oorthuys, Willem van de Poll, Bartie Pouw, Jutka Rona, Wim van Rossem, Daan Scholte, Hans Spies, Martine Stig, Margriet Stuijt, Gilleam Trapenberg, Kees van de Veen, Bert Verhoeff, Hannes Wallrafen, Ad Windig, Hans Wolf, Raimond Wouda, Peter van Zoest, ¬†d/Arch, Volendam, Foto Huizinga, Stadskanaal, Fotostudio Soublette et Fils, Fotograaf Polygoon, Heidemij. ¬†

Klassenfoto‚Äôs gezocht 1865 ‚Äď 2022
Onderdeel van de tentoonstelling is een van de meest bekende schoolrituelen: de klassenfoto. Het streven is om een overzicht te tonen van klassenfoto‚Äôs gemaakt tussen ¬†1865 en 2023. Ook geografische spreiding is van belang. Net als in de tentoonstelling richten we naast Nederland de blik op basis- en middelbare scholen uit Aruba, Bonaire, Cura√ßao, Nederlands-Indi√ę, Nieuw-Guinea, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten en Suriname in de tijd dat deze gebieden deel uitmaakten van het Koninkrijk der Nederlanden.¬†

Het overzicht is nog niet compleet en we roepen hierbij de hulp in van het publiek. Er ontbreken foto’s vooral van de periode rond de Tweede Wereldoorlog en van 1990 tot 2022. Ben jij in het bezit van een bijzondere of bijzonder gewone klassenfoto en wil je deze met ons delen voor dit project? Insturen kan naar school@fmdh.nl ovv Klassenfoto. Uit de inzendingen wordt een selectie gemaakt.